Cliëntencolumn: Stoppen met roken van sigaar uit eigen doos

Auteur
Mira Westland
Editie
2016; 06
Categorie
Opinie
Download pdf
Print artikel
Cliëntencolumn: Stoppen met roken van sigaar uit eigen doos
Na 'de cliënte centraal' is het nu 'zorg zoals u het wilt'. Zorgorganisaties bieden cliënten de mogelijkheid om zelf zorg te kiezen. Terecht, want de tijd dat de dokter besloot en de patiënt 'ja en amen' zei, hebben we al een tijdje achter ons gelaten. Mannen én vrouwen zijn baas in eigen buik, of ze nu zwanger zijn of niet.

De maatregelen om dat in de praktijk te bewerkstelligen, vliegen mij om de oren. 'Shared decision making', zoals het dan zo mooi heet, is helemaal hip en happening. Steeds vaker wordt zelfs 'empowerment' niet geschuwd. Gewapend met kennis, bijvoorbeeld over gezond gedrag, kunnen vrouwen hun gezondheidssituatie beïnvloeden, hun gedrag veranderen en zo hun verantwoordelijkheid nemen. Want, als iemand het gevoel heeft dat ze invloed heeft, gaat ze beter haar best doen. 'Fact'.

U zou denken dat ik, als voorvechter van het recht van vrouwen om over eigen lijf en leven te beslissen, mijn geluk niet op kan met zoveel goede intenties. En dat is ook zo. Op de valreep van dit veelbewogen jaar, ben ik blij dat we met z'n allen doorgaan op zoek naar betere zorg voor de zwangere en haar (ongeboren) kind. Zeker als dat betekent dat de individuele vrouw – autonoom en structureel – wat te zeggen krijgt!

Maar elk plan staat of valt met de uitvoering. Zolang vrouwen die hun verantwoordelijkheid nemen tegen de grenzen van het systeem aanlopen, is van 'empowerment' in de praktijk weinig sprake. Vandaar dat ik, in deze tijd van contemplatie, mijn hoop en goede voornemens voor het nieuwe jaar met u wil delen.

Ik hoop dat 'empowerment' in 2017 een optelsom is van 'verantwoordelijkheid nemen' én 'bevoegd zijn'.

Ik hoop dat 'shared dicision making' niet in de plaats komt van 'informed choise', maar in dienst van.

Ik hoop dat het proces richting die beslissing wederzijds en gelijkwaardig is. Dat zowel 'informed consent' als 'informed refusal' geaccepteerde uitkomsten zijn.

Ik hoop dat betrokken partijen bereid zijn om 'real life action' te verbinden aan 'de beste intentie'. Zodat het 'gevoel van invloed' in de praktijk 'werkelijke invloed' betekent: van de vrouw op de zorg en niet alleen van de zorg op de vrouw.

Ik hoop dat we in 2017 samen verder gaan dan mooie nieuwe woorden voor klassiek paternalisme. Daarom vraag ik u: als u van uw klant verwacht dat zij haar gedrag verandert, mag zij dat dan ook van u verwachten?

Neemt u genoegen met een cliënte die u 'het gevoel geeft' dat zij stopt met roken? Of geeft u de voorkeur aan een cliënte die daadwerkelijk stopt?

Mag die cliënte zorg op maat verwachten? In de praktijk en waar zij dat belangrijk vindt? Ook als uw collega's dat minder vanzelfsprekend vinden? En zelfs als u dan op zoek moet naar uw grenzen van autonomie en bekwaamheid?

Bespreekt u dat met haar? Zodat u niet gedwongen wordt om zorg te bieden, waar u zich niet bekwaam toe voelt. En uw cliënte nooit gedwongen wordt om zorg te ondergaan waar zij niet achter staat.

Ik realiseer me: "Zorg zoals u het wilt, tenzij ik het niet wil." klinkt niet bijzonder aantrekkelijk. Maar het lijkt mij juist enorm 'empowering'. Voor ons allemaal.

Daarom is mijn goede voornemen voor 2017: te stoppen met het roken van sigaren uit eigen doos. Doet u mee?

Mira Westland is moeder en voorzitter van Stichting Geboortebeweging