Klein beginnen, groot resultaat. Eerste en tweedelijns verloskundigen VSV de Slinge doen het samen

Auteur
Niels van Haarlem
Editie
2016; 06
Categorie
Overig
Download pdf
Print artikel
Klein beginnen, groot resultaat. Eerste en tweedelijns verloskundigen VSV de Slinge doen het samen
De eerste en de tweede lijn van VSV de Slinge in het Gelderse Achterhoek en Liemers hebben meer begrip voor en vertrouwen in elkaar. Met dank aan een intensieve workshop van het Regioteam van de KNOV waarbij verloskundigen oud zeer wegwerken en ruimte maken voor betere samenwerking op de werkvloer.

Voorjaar 2016. Verloskundige en kringvoorzitter Kirsten Schatorjé ziet het van een afstandje allemaal gebeuren. De discussie over de toekomst van de geboortezorg, het al dan niet verplicht invoeren van het integraal tarief, het 'Nee' tegen de zorgstandaard en de harde woorden van de toenmalige voorzitter van het College Perinatale zorg (CPz) over die 'lastige' verloskundigen in het veld.

Een discussie op landelijk niveau die het lommerrijke Doetinchem, thuisbasis van haar praktijk Nona, voorbij lijkt te gaan. "Wij doen hier immers niet mee aan een van de pilots op weg naar het integrale tarief. Zover zijn we nog niet. We hebben uiteraard een VSV, maar hebben daarin nog geen concrete stappen gezet op weg naar integrale zorg, laat staan naar een integraal tarief. Dat is allemaal een beetje ver-van-ons-bed show. Maar de discussie over de toekomst van de geboortezorg en de rol van de eerstelijns verloskunde drukt ons wel met de neus op de feiten: hoe ziet onze toekomst er eigenlijk uit? Hoe gaan we samenwerken? Dus ik vond dat we wel iets moeten gaan doen. Maar wat precies?"

Oud zeer

Zomer 2016. Haar collega in het ziekenhuis dacht er net zo over. Marieke Peulers heeft na een lange loopbaan als verloskundige in de eerste lijn gekozen voor het vak van klinisch verloskundige in het streekziekenhuis Slingeland in Doetinchem.

Ze kent als geboren en getogen Achterhoekse haar collega's in de geboortezorg als geen ander. "Als het gaat om integrale zorg, kunnen we toch beter zelf een plan smeden in plaats van afwachten tot een ander iets aan ons opdringt? We zijn nog niet zover om te praten over integrale zorg of een integraal tarief. Dan is het goed om eerst in gesprek te gaan met collega's van de eerste lijn, de mensen waarmee je in de praktijk het meeste te maken hebt. Iedereen – ook in het ziekenhuis - heeft ideeën hoe we de samenwerking in de regionale geboortezorg kunnen verbeteren. Maar voordat we met een integrale visie komen moet er eerst oud zeer de wereld uit. We hebben als verloskundigen de neiging om meer over elkaar dan met elkaar te praten. En dan gaat het niet altijd over positieve dingen. Ook hebben we deze keer de gynaecologen niet uitgenodigd. We wilden eerst als beroepsgenoten, die werken vanuit de fysiologie, samen komen."

Schatorjé: "We zijn allemaal verloskundigen. Hebben hart voor het vak en de cliënt, maar we zijn ook eigengereid. Dat eigenwijze, dat zit nu eenmaal in ons. Er is onderling wel eens onvrede, de eerste en de tweede lijn begrijpen elkaar niet altijd goed. Zo vinden we het lastig om 'de andere lijn' aan te spreken als er iets gebeurt."

Voorstel op maat

De twee verloskundigen hebben de hulp ingeroepen van het Regioteam van de KNOV. Die kwam met een voorstel op maat voor het organiseren van een gezamenlijk dag van de eerste en de tweede lijn. De training besloeg een hele dag en ging over communiceren en samenwerken in de praktijk. Locatie was een vergaderzaal in het ziekenhuis, om zo geen kosten te hebben. Vooraf kregen de deelnemers de opdracht om een reële en herkenbare casus uit de praktijk in te brengen.

"Dat was precies wat we zochten! Maar de dagen voorgaand aan de bijeenkomst kreeg ik wel de kriebels. Komen er genoeg verloskundigen, voelt iedereen zich veilig, durf je je kwetsbaar op te stellen en hebben we begrip voor elkaar?", vertelt Schatorjé. Ook Marieke Peulers vroeg zich af of er genoeg verloskundigen uit het ziekenhuis zouden komen. "Ze moeten toch een hele dag vrij nemen. Uiteindelijk zijn acht van de veertien klinische gekomen. Daar was ik dan ook heel blij mee."

Op 17 oktober kwamen 23 verloskundigen van VSV de Slinge onder leiding van het Regioteam van de KNOV bijeen. Naast het volgen van theoretische lessen moesten de deelnemers flink aan de bak met de casus. Bijvoorbeeld over de overdracht van een zwangere met een uitgesproken en besproken wens voor pijnstilling. Klinisch verloskundige Peulers: "In het ziekenhuis gingen we weer het gesprek aan met de zwangere. Is dat nou wel zo nodig die epiduraal, er zijn alternatieven en ga zo maar door. Mevrouw had dit allemaal al in de eerste lijn besproken en dan gaan wij het hele verhaal nog eens overdoen. Dat zit dan in ons, maar leverde ongemak op bij de zwangeren en ook ons . Bleek dus dat we elkaar volstrekt verkeerd begrepen! Samenwerken begint bij duidelijke communicatie."

Pure winst

Wat is het resultaat van de bijeenkomst? De twee verloskundigen kijken tevreden terug op de eerste gezamenlijke dag. "Tot 's avonds laat belden collega's mij op om te zeggen hoe prettig het was. Een geslaagde dag dus. Ik sta nu sterker in mijn schoenen. Dat merkte ik tijdens een audit met gynaecologen en andere zorgverleners. Belangrijk is om nu door te pakken: in maart organiseren we de tweede gezamenlijke dag," vertelt Kirsten Schatorjé

Ook Marieke Peulers kijkt terug op een geslaagde bijeenkomst. "Ik geef makkelijker feedback als ik ergens tegenaan loop. We praten erover en gaan daarna lachend uit elkaar. Er is veel meer begrip voor de eerste lijn. Dat is pure winst. Plan is om de eerste en tweede lijn gezamenlijk te scholen in communicatie en samenwerken. Ook gaan we gezamenlijk thema's bespreken tijdens de Structurele Scholing. Over bijvoorbeeld farmacologie, psychiatrie en diabetes. Dat is samenwerken, we kunnen zoveel van elkaar leren. Ik kan het iedereen aanraden om samen aan de slag te gaan."

Volg VSV de Slinge

Het Tijdschrift voor Verloskundigen gaat de ontwikkelingen van het VSV de Slinge op weg naar meer samenwerking en integrale zorg volgen. In de komende edities zullen we verslag doen van de stappen die het VSV de komende tijd gaat zetten. Maar ook zullen we de hobbels benoemen. Het VSV bestaat uit het Slingeland ziekenhuis en de verloskundigenpraktijk Nona in Doetinchem, praktijken in Ulft, Montferland en Zevenaar, drie lactatiekundigenpraktijken, de JGZ en het kraamzorg samenwerkingsverband Achterhoek. Het ziekenhuis verhuist over ongeveer vijf jaar naar een nieuwe locatie in Doetinchem. In het VSV werken in totaal 27 verloskundigen waarvan 13 in de eerste lijn en 14 in het ziekenhuis. Het bestuur van het VSV bestaat uit: twee gynaecologen, een kinderarts, twee klinisch verloskundigen, unitmanager Vrouw en Kind, drie eerstelijns verloskundigen en twee afgevaardigen van het Kraamzorg Samenwerkingsverband Achterhoek.