Cliëntencolumn: Ongewenste intimiteiten

Auteur
Renske Verheul
Editie
2017; 04
Categorie
Opinie
Download pdf
Print artikel
Bij haar eerste bevalling wordt een vrouw getoucheerd. Als de verloskundige volledige ontsluiting constateert, zegt ze haar dat ze 'mag persen'. De vrouw heeft echter nog geen uitdrijvingsweeën, die immers niet per se direct volgen na volledige ontsluiting.

Maar ze is gehoorzaam en omdat ze nooit eerder gebaard heeft, denkt ze verward dat het zo hoort.

Ze probeert te persen. Dat is niet zo'n succes. De vingers gaan weer in de vagina, om haar te laten voelen waar ze naartoe moet persen. Zonder uitdrijvingsweeën lukt het echter niet. De verloskundige weet niet dat dit geen probleem is; de 'rest-and-be-thankful-fase' is een vreemd concept voor haar. Na een uurtje stuurt ze haar cliënt in. Het kind wordt eruit gesleept met een vacuüm. De nieuwbakken moeder houdt er bekkenklachten aan over. Ze is zwaar in de war over wat hier gebeurd is.

Een vrouw die al eerder bevallen is, is bezig weeën op te vangen op handen en knieën. Het gaat lekker, ze heeft weinig pijn. Dan wil de verloskundige haar toucheren. Ze wordt naar het bed gesommeerd, anders kan de verloskundige er niet bij. Op het bed worden de weeën veel pijnlijker. De barende voelt zich gevloerd door de heftigheid. Ze komt niet meer van het bed af. En ze had zich na haar eerste bevalling nog zo voorgenomen niet meer op haar rug te bevallen. Ze baart haar kind in deze minst gunstige houding. Een consequentie die is ontstaan uit het perse getoucheerd moeten worden. De moeder verwijt het zichzelf jarenlang; weet zij veel dat de verloskundige niks had te sommeren en zijzelf niks te winnen had bij een VT.

Beide situaties waren waarschijnlijk vermijdbaar geweest als de verloskundige niet had getoucheerd.

Waarom wordt deze misschien wel meest gebruikte interventie zo belangrijk gevonden? Ik denk: omdat verloskundigen leren dat zij in charge zijn en toucheren om een gevoel van controle te houden. Misschien moeten verloskundigen dit 'geboorteplan' maar eens loslaten! De WGBO is glashelder: de controle moet bij de barende liggen. Het is haar lijf, haar bevalling. De verloskundige moet faciliteren. Komt een barende uit zichzelf met de wens tot toucheren? Dan kun je haar herinneren aan de informatie die je haar tijdens de zwangerschapscontroles gegeven hebt: over de voor- en nadelen, de alternatieven en wat er gebeurt als je niet toucheert. Verloskundigen die al jaren niet of nauwelijks toucheren kunnen je vertellen dat maar weinig cliënten dan vreemde vingers in hun lijf willen.

Het VT geeft een vals gevoel van controle. Ontsluiten is geen lineair proces. Het heeft geen voorspellende waarde. Het zegt alleen iets over wat geweest is. O, wat wil de heersende cultuur graag dat vrouwen in de mal passen van keurige gemiddelden, netjes bijgehouden in een wetenschappelijk ogend partogram. Maar het zegt niks. Er is geen normaal. Er is alleen rijke variatie.
En het boeit ook niet hoe de verloskundige vindt dat het gaat, zolang de barende maar met het proces kan dealen.

En o ja, je bent dus niet beslissingsbevoegd over het lichaam van een ander.


Renske Verheul is moeder van twee kinderen (1,5 en 3 jaar) en actief binnen GeboorteBeweging.