Column cliënt: UMC’s breken ctg-experiment abrupt af na hoge morbiditeit

Auteur
Renske Verheul
Editie
2018; 04
Categorie
Opinie
Download pdf
Print artikel
UMC's in Nederland hebben per direct een landelijk experiment bij barende vrouwen stopgezet vanwege schokkende resulaten. Dit hebben onderzoekers van de UMC's bekendgemaakt die bijeenkwamen in een ctg-evaluatiecomité.Het betreft het ctg-apparaat (cardiotocografie), een experiment dat al sinds de jaren 70 plaatsvindt. Sindsdien hebben miljoenen vrouwen weeën opgevangen met een ctg-band om de buik, vaak met ernstige consequenties. Vrouwen die een ctg krijgen, hebben namelijk een veel grotere kans een overbodige keizersnede of instrumentele geboorte te ondergaan. De schade die de vrouw oploopt is navenant.

Risico’s bij ctg

De hoge morbiditeit bij moeders roept de vraag op of er wel goed zicht was op risico's van het apparaat. Volgens gynaecoloog en comitélid Door Douwenga is bij het experimenteren jarenlang niet de juiste wetenschappelijke weg gevolgd. Enkele studies uit de beginjaren van het apparaat (jaren 60 en 70) suggereerden goede uitkomsten rond zuurstofgerelateerde aandoeningen van de baby. Hoewel dit in de jaren 80 ontkracht werd, had het apparaat al massaal zijn intrede gedaan. Zelfs diverse Cochrane's veranderden niets aan de praktijk die de logistiek op verloskunde-afdelingen zwaar is gaan bepalen.

Douwenga: "Er waren in de loop der jaren genoeg aanwijzingen om te denken dat dit slecht zou uitpakken. De uitkomsten waren te voorspellen, dat is een feit." De commissie heeft de onderzoeken die er lagen geëvalueerd en kon maar tot één conclusie komen: dat het ctg een apparaat is dat schade toebrengt aan moeders, en geen verbetering geeft voor baby's. De academische centra stoppen derhalve onmiddellijk met het ctg, en hopen dat het navolging vindt onder de algemene ziekenhuizen.

"Er is geen enkel excuus om een obsoleet apparaat als dit nog langer te gebruiken. Stoppen spaart bovendien onderhoudskosten uit die in extra personeel gestoken kunnen worden voor continue begeleiding. Ook het verminderen van keizersnedes, wat immers veel duurder is dan een natuurlijke bevalling, zal veel geld besparen. We gaan erover in gesprek met de verzekeraars. We voorzien geen problemen met financiering."

"We hebben onszelf jarenlang een rad voor ogen gedraaid. De onderzoeksresultaten lagen er al die tijd, maar ze werden genegeerd. En dat geldt helaas niet alleen voor het ctg; we verwachten de komende maanden soortgelijke aanbevelingen te kunnen doen rond hoe er bijvoorbeeld wordt omgegaan met serotiniteit, met vrouwen met een hoog bmi, met het verschijnsel zwangerschapssuiker en met meconium in het vruchtwater."

De wetenschappers van de academische centra zitten met veel vragen. De data uit de jarenlange onethische experimenten die zij verzameld hebben, worden verder geanalyseerd. Douwenga: "Het is vrij uitzonderlijk wat hier gebeurd is. Normaliter duurt het zo'n 17 jaar voor wetenschappelijk onderzoek geïmplementeerd wordt in de medische praktijk. Hier heeft het ruim een halve eeuw geduurd." De onderzoeker zucht: "Maar ja, liever laat dan nooit."

Omdat het om duizenden, zo niet miljoenen gedupeerde vrouwen gaat, is het voor de onderzoekers ondoenlijk om ze allen een brief te sturen of een nagesprek aan te bieden. Wel kunnen ze bij hun behandelaars terecht voor vragen, mits deze nog werkzaam zijn. "En," zegt Douwenga, "ik zou bijna willen zeggen namens de gynaecologen en verloskundigen: het spijt ons. Het spijt ons dat wij u tientallen jaren in de steek hebben gelaten ten faveure van monitoring door een apparaat."

Dit is een bewerkt bericht uit Trouw over het stopzetten van het Strider-onderzoek (https://bit.ly/2JVeaxv

Renske Verheul is moeder van twee kinderen (2 en 4 jaar) en actief binnen de GeboorteBeweging