Feest!

Auteur
Niels van Haarlem
Editie
2018; 05
Categorie
Opinie
Download pdf
Print artikel
Gedenkwaardige momenten zitten gegrift in het geheugen. Zo weet ik nog precies waar ik was op 9/11 (op een surfplank) en toen het Nederlands Elftal Europees Kampioen werd (voor de buis). U heeft vast uw eigen lijstje in uw geheugen. Maar weet u nog waar u was op 13 september 1898? Ik moest ook even nadenken. Het is immers al even geleden.

Op die datum vond de eerste Algemene Vergadering van de Bond voor Vrouwelijke Verloskundigen in Utrecht plaats, de voorloper van de KNOV. Uw vereniging bestaat precies 120 jaar.

En daarom vieren we in november een feestje.

120 jaar KNOV. De verloskunde bestaat natuurlijk al veel langer. Wie een gevoel bij het verleden wil krijgen moet eens naar Urk. Naar Urk? Ja, op dat voormalig eiland, in het centrum van de visserij, ligt in de collectie van de Catharina Schrader Stichting het verleden van de verloskunde verborgen. Een bezoek aan Urk is een reis door de tijd. Schappen vol met verlostassen, monorale stethoscopen, bekkenpassers (wie kent 'm nog?), heel veel boeken en notulen van de vroedvrouwbond en verloskundige verenigingen. Het jaarverslag uit 1905 van verloskundige Jantje de Visser leest als een roman. En de overheid had al in 1804 een richtlijn over de plaats van de bevalling: op een zak stro naast het bed, want het bed zelf was te duur om te worden besmeurd.

Wat leert dit verleden ons over het heden? Dat was de vraag in het interview aan Loes Schultz, verloskundige, historica en als stuwende kracht achter de collectie in Urk het geweten van de sector. Haar antwoord is even veelzeggend als ontnuchterend: Het zijn al eeuwenlang dezelfde thema's die de verloskunde beheersen. Het gaat altijd al over de financiering van de zorg, de perinatale sterfte, de samenwerking en de onrust in de vereniging.

De agenda van vandaag, dat wat verloskundigen nú bezighoudt, is een kopie van die uit pakweg 1689, 1733, 1804, 1905 of 2002.

Integrale zorg? Die was er in de negentiende eeuw ook al. Geld? Daar wordt al eeuwen over gesproken. Ook vergaderingen waren in het verleden een traditioneel gevecht. Verbale gevechten, vuisten die op tafels sloegen. Volgens Schulz is ageren tegen het officiële beleid voor verloskundigen een oefening in zelfstandigheid, een noodzakelijke oefening om zelfstandig te kunnen handelen aan het bed van de zwangere. "Dan is er immers niemand om naar te luisteren of mee te overleggen. Zonder onrust zal de verloskundige steeds meer aan de leiband van de richtlijn lopen. En dat betekent het einde van de zelfstandige verloskundige."

Ben benieuwd of we op 22 november tijdens de komende, feestelijke ALV iets geleerd hebben van het verleden.

Niels van Haarlem is hoofdredacteur TvV