Als een cliënt nauwelijks Nederlands spreekt. Communiceren met anderstaligen

Auteur
Wilma van Driel en Ineke van der Vlugt
Editie
2018; 05
Download pdf
Print artikel
In uw spreekkamer komt u regelmatig vrouwen tegen die nauwelijks Nederlands spreken. De KNOV en Rutgers ontwikkelden tools om het communiceren makkelijker te maken.

Een Afghaanse vrouw die na haar derde kind niet meer zwanger wil worden, maar niet weet welke anticonceptie het best bij haar past. Een Syrische vrouw die wil weten wanneer zij u moet bellen als de bevalling is begonnen. Of een Eritrese zwangere vrouw die niet weet wat zij kan verwachten van u als verloskundige. Kwesties waar u best raad mee weet, maar niet in het Farsi, Arabisch of Tigrinya. Hoe kunt u zwangeren die de Nederlandse taal niet machtig zijn zo goed mogelijk helpen? Drie middelen die u kunt gebruiken in de communicatie met hen zijn:

  • Tolktelefoon
  • De website Zanzu.nl voor anderstaligen
  • De film 'Zwanger in Nederland

Tolkentelefoon

De tolkentelefoon is een manier om snel direct met zwangeren in haar eigen taal te communiceren. Zeker als het gaat om gevoelige, intieme onderwerpen zoals seksualiteit en zwangerschap. In plaats van een bekende in te schakelen die beide talen spreekt, kan een professionele tolk de vertaalslag maken. De tolken bij de tolktelefoon zijn binnen enkele seconden en 24/7 beschikbaar in vrijwel alle talen. U kunt de tolktelefoon inzetten als u essentiële informatie van de zwangere wilt krijgen of juist wilt geven, bijvoorbeeld tijdens de intake of bij het bespreken van het geboortezorgplan

Zanzu.nl

De website Zanzu.nl biedt in zestien talen geschreven en gesproken informatie over seksuele gezondheid, gezinsplanning en zwangerschap. Er zijn zes hoofdthema's: 'Het mannelijk en vrouwelijk lichaam', 'Seksualiteit, relaties en gevoelens', 'Gezinsplanning en zwangerschap', 'Infecties' en 'Wet en regelgeving'. De informatie wordt ondersteund met illustraties. De site is te gebruiken op smartphones, tablets en laptops en dus makkelijk tijdens bijvoorbeeld een huisbezoek te gebruiken.

Zanzu is oorspronkelijk gemaakt door Sensoa in België en de Bundeszentrale für gesundheitliche aufklärung (BZgA) in Duitsland. Rutgers Kenniscentrum Seksualiteit heeft met de KNOV, Soa Aids Nederland en Pharos Expertisecentrum Gezondheidsverschillen de site geschikt gemaakt voor gebruik in Nederland.

Op Zanzu.nl kiest u eerst de taal waarin u de informatie wilt krijgen. Vervolgens komt u in het scherm waar u uit zes hoofdthema's en vervolgens verschillende subthema's kunt kiezen.

Via de groene woorden die onderstreept zijn met een lijn kunt u doorlinken naar de oorspronkelijke informatie over dat onderwerp op Zanzu.nl. Groene woorden die onderstreept zijn met een stippellijn, zijn 'woordenboekwoorden'. Als u daarop klikt, verschijnt er een uitleg van dat woord.

Ook is het mogelijk om via de knop 'vertaal' in een splitscreen twee talen naast elkaar op het scherm te zien. U kunt dan precies meelezen wat de zwangere leest.

U kunt de informatie en beeldmateriaal in een goede lay-out uitprinten en aan de cliënte meegeven. Eventueel kunt u de beelden en teksten uitvergroten. Ook is het mogelijk om met de informatie op Zanzu.nl een folder te maken. Als er bijvoorbeeld veel Poolse zwangeren in uw praktijk komen, dan kunt u Poolse folders maken.

‘Zwanger in Nederland’

Speciaal voor anderstaligen heeft de KNOV de film 'Zwanger in Nederland' gemaakt, ter voorbereiding op de zwangerschap, de bevalling en het kraambed.Met tekstloze animaties wordt het verloskundig systeem in Nederland uitgelegd. U kunt uw cliënt laten zien met welke zorgverleners een zwangere in Nederland te maken krijgt, zoals verloskundigen, kraamverzorgenden en gynaecologen. De film behandelt de belangrijkste stappen vanaf het begin van een zwangerschap tot een paar weken na de bevalling.

De film is gemaakt vanuit het perspectief van zwangeren die niet bekend zijn met het Nederlands verloskundig systeem. Daarom worden er stereotypen gebruikt. De huisarts en de gynaecoloog zijn bijvoorbeeld mannen in een witte jas. De film is vooral geschikt voor nieuwkomers, maar is uiteraard ook te gebruiken voor Nederlandstaligen die het verloskundige systeem niet kennen. In aanvulling op deze film maakt de KNOV ook verdiepingsfilmpjes over onder andere preconceptiezorg, inleiden en omgaan met weeën.

De film 'Zwanger in Nederland' is te vinden op de zanzu.nl, deverloskundige.nl en op YouTube.

Cursus en meer

Rutgers verzorgt tegen geringe kosten ook informatiebijeenkomsten voor professionals over het gebruik van Zanzu.nl in de praktijk en scholingen over seksuele en reproductieve zorg aan migrantengroepen. In de webwinkel van Rutgers zijn gratis promokaartjes verkrijgbaar over Zanzu.nl.

Meer informatie op: www.zanzu.nl en www.rutgers.nl. Wilt u mee doen met de cursus, dan kunt u zich aanmelden via: office@rutgers.nl

Scherpe tarieven tolktelefoon

De KNOV is samen met TVcN (Tolk- en Vertaalcentrum Nederland) speciaal voor de leden van de KNOV scherpe tarieven overeengekomen. Deze zijn nog niet officieel van kracht. Het gaat om een pilot van negen maanden. Bij een succesvolle pilot wordt deze omgezet in een structureel aanbod. Zie www.knov.nl voor actuele informatie.

Wilma van Driel is beleidsmedewerker bij de KNOV en projectleider Zanzu.nl en de film 'Zwanger in Nederland'. wvandriel@knov.nl

Ineke van der Vlugt is programmamanager anticonceptie en abortus en projectleider vluchtelingen en seksuele gezondheid bij Rutgers. i.vandervlugt@rutgers.nl