Column cliënt: Cold turkey

Auteur
Renske Verheul
Editie
2018; 05
Categorie
Opinie
Download pdf
Print artikel
Veel verloskundigen, ziekenhuizen en geboortezorgorganisaties (zoals het CPZ; een onnavolgbare organisatie) lijken gek op eigen regie, als je ziet hoe vaak ze schermen met de term op hun websites en in hun folders. Totdat je je richt op het equivalent van de beruchte kleine lettertjes: de protocollen en richtlijnen. Ik citeer een willekeurige verloskundigenpraktijkwebsite: 'Als je een normale zwangerschap beleeft, mag je zelf beslissen waar je bevalt'. Ondertoon: maar wee je gebeente als je zwangerschap ietsjepietsje afwijkt; dan is het over met het zelf kiezen.

En ziekenhuis Bernhoven schrijft op de website dat in de regio is 'afgesproken' dat vanaf een bepaald BMI een vrouw in het ziekenhuis bevalt. Afgesproken met wie? Met de vrouw om wie het gaat? Nee, onderling.

Maar zo werkt dat niet.
Eigen regie ís geen eigen regie als de zorgverlener bepaalt dat die eigen regie op een vastgesteld punt stopt. Eigen regie is eigen regie, binnen én buiten richtlijnen en protocollen.

Bij GeboorteBeweging zijn er nogal wat mensen die gaan steigeren van de in zorgverlenersland nogal populaire term 'gezamenlijke besluitvorming' (shared decision-making, SDM). Dat komt omdat wij menen dat die term niet klopt. De oorspronkelijke bedoeling van SDM is weliswaar dat de cliënt haar regie pakt, maar de term zelf brengt dit simpelweg niet tot uiting. Het suggereert letterlijk dat je samen beslist. En met alle respect, mijn indruk is dat het recente artikel in het TvV over SDM in de praktijk dat ook doet. En dat kán niet. Er moet altijd iemand het laatste woord hebben, en dat kan er maar een zijn, rechtmatig en moreel: de cliënt.

Soms lijkt SDM wel een wolf in schaapskleren: wordt de term soms zo omarmd door zorgverleners (wij cliënten hebben daar voor zover ik weet nooit om gevraagd) omdat door de verwarring over de betekenis van de term de macht juist bestendigd kan worden naar cliënten die hun rechten niet kennen? Waarom toch dat gezamenlijke van het nemen van een besluit? Waarom niet volmondig de regie aan de cliënt geven en dat faciliteren? Dat scheelt toch ook heel veel verantwoordelijkheidsgevoel over een ander haar lichaam?

Ik snap de logica ook niet. Als je stopt met roken, doe je dat meestal cold turkey. Je doet dat niet via het proces 'less smoke inhaling' (LSI), gesponsord door Philip Morris – we zouden daar als maatschappij onmiddellijk doorheen kijken, omdat we weten dat Philip Morris helemaal niet wíl dat mensen stoppen met roken.

Dus misschien is dit de oplossing: als je daadwerkelijk eigen regie bij je cliënten omarmt, en je je net als ik zorgen maakt om de rechten van cliënten, dan gééf je ze die eigen regie, cold turkey. En laten we dan gelijk die misleidende term veranderen. Bijvoorbeeld in: encouraging clients deciding (ECD).

En ik blijf het herhalen: je bent niet beslissingsbevoegd over een ander haar lichaam. De VIL is geen wet; dat mensen over hun eigen lijf mogen beslissen is wél wet.

Renske Verheul is moeder van twee kinderen (2 en 4 jaar) en actief binnen de GeboorteBeweging