Column cliënt: BuitenVILse-wensen-mensen

Auteur
Renske Verheul
Editie
2018; 06
Download pdf
Print artikel
De meerderheid van de vrouwen kiest tijdens haar zwangerschap of bevalling maar zelden iets dat afwijkt van de richtlijnen. Richtlijnen en protocollen verschillen op elk schaalniveau (tussen landen, regio's en vsv's) echter behoorlijk. Het zou wel heel toevallig zijn als de behoeftes van de meerderheid van de vrouwen precies overeen zouden komen met al die verschillende richtlijnen en protocollen. De enige conclusie kan volgens mij zijn dat die vrouwen zich dus conformeren (of geconformeerd worden) aan de norm.v

Er is een kleine groep die goed geïnformeerd is en zich niet bij voorbaat wil voegen naar de heersende norm. Die groep noem ik hier voor het gemak maar even buitenVILse-wensen-mensen. En het lukt verloskundigen niet deze groep te overtuigen dat het volgen van de protocollen en richtlijnen in hun situatie voor hen het beste is. Maar dit is geen speciale mensensoort die graag eigenwijs wil zijn; dat zou een gedachtefout zijn. Het verschil is hoogstens dat die kleine groep haar rechten is gaan opeisen en kritisch doorvraagt.

Maar is die groep eigenlijk wel zo klein? Of is er misschien best een grote groep vrouwen die zich niet voldoende gehoord voelt in haar behoeftes? Vroedvrouwen die zorg verlenen vanuit het perspectief van de cliënt, vertelden me dat dat inderdaad het geval is: "Wat je wel mag melden in je column, is dat ik hier zeer veel vrouwen heb ontmoet die buiten de richtlijnen wilden. Die vrouwen zijn hartstikke traditioneel en volgzaam, maar owee als je eenmaal goed gaat luisteren. Zodra je vraagt: 'Wat zou je zelf het liefste willen?', dan komt er een heel ander verhaal. En dan willen ze dus niet ingeleid na 24 uur gebroken vliezen, of weg van huis met meconium terwijl ze weten dat hun kind het prima doet."
En: "Als je bij je zorg de zorgvraag van de cliënt als basis neemt, is zo'n beetje 75% van wat je doet op enig moment wel ergens buiten een of andere richtlijn, ongeacht het 'soort vrouwen'." Deze vroedvrouwen begeleiden vanuit de behoeftes van hun cliënten, waarbij de richtlijnen wel aangeboden en uitgelegd, maar niet centraal gesteld worden.

Door een zorgvraag buiten de richtlijn een negatieve lading te geven door deze als lastig, ongewenst of verwend te typeren, stigmatiseer je zowel die zorgvraag als degene die 'm stelt. Hierdoor wordt het beeld dat buitenVILse-wensen-mensen een Heul Speciale Groep zou zijn in stand gehouden. Zo gaat het langer duren voor we met elkaar gaan begrijpen dat de huidige manier waarop we zorg standaardiseren helemaal niets met zorg te maken heeft.

Dus ik denk dat deze vraag een heel belangrijke is: wie dien je ermee richtlijnen leidend te laten zijn? Dat er maar een minderheid van de vrouwen op de hoogte is van haar rechten en deze gewaarborgd wil zien, betekent niet dat de rest van de vrouwen die behoefte níet zou hebben. Ze zijn een indicatie van wat er breder leeft. Maar je moet het wel willen zien.

En o ja, je bent dus niet beslissingsbevoegd over het lichaam van een ander.

Renske Verheul is moeder van twee kinderen (2 en 4 jaar) en actief binnen de GeboorteBeweging